کارخانه های نورد واحدهای صنعتی تولید و شکلدهی فلزات هستند. در این واحدها مقاطع فولادی مانند ورق، میلگرد، تیرآهن و پروفیل از مواد اولیه از جمله اسلب یا شمش فلزی عبور داده شده از میان غلتکهای سنگین شکل داده میشوند. این فرآیند میتواند بهصورت نورد گرم یا نورد سرد انجام شود و محصولات نهایی مورد نیاز صنایع ساختوساز، خودرو، لوازم خانگی و سایر بخشهای را فراهم کند. در ادامه به طور کامل در مورد کارخانه نورد صحبت میکنیم.
کارخانه نورد چیست؟
کارخانه نورد (Rolling Mill Plant) یک واحد صنعتی در زنجیره تولید فولاد و فلزات است که وظیفه اصلی آن شکلدهی و کاهش ضخامت مواد اولیه فلزی مانند شمش، اسلب یا بیلت است. در این کارخانه قطعات فلزی با عبور از میان غلتکهای سنگین چرخان تحت فشار بالا قرار میگیرند تا طولشان افزایش، ضخامتشان کاهش و شکلشان به فرم مورد نظر تبدیل شود. هدف از وجود کارخانه های نورد، تولید محصولات متنوع و تعیین خواص مکانیکی، دقت در ابعاد و کیفیت نهایی محصولات فولادی است.
اجزای کارخانه های نورد
در کارخانه نورد، بخشهای مختلفی با هم کار میکنند تا فلزات را از شکل اولیه به محصولات نهایی تبدیل کنند. مهمترین اجزای یک کارخانه نورد عبارتاند از:
- غلتکها قطعات استوانهای هستند که کار شکلدهی فلز و کاهش ضخامت آن را انجام میدهند.
- واحدهای نورد چارچوبهایی که غلتکها و تجهیزات مرتبط را در جای مناسب نگه میدارند.
- سیستم محرک و انتقال نیرو که شامل موتورهای اصلی، گیربکسها و شافتها برای چرخاندن غلتکها هستند.
- سیستمهای تنظیم و پیشتنظیم غلتکها که برای کنترل فاصله و فشار بین غلتکها و تعیین ضخامت نهایی کاربرد دارند.
- سیستمهای خنککننده و روانکننده که برای کاهش دما و بهبود کیفیت سطحی قطعه در حین نورد استفاده میشوند.
- تجهیزات حمل و نقل مواد مانند میزهای غلتکی، نقالهها و جابجاکنندهها برای انتقال مواد داخل خط نورد به کار میروند.
- سیستمهای کنترل و اتوماسیون شامل حسگرها، پنلهای کنترل و نرمافزارها برای مدیریت فرآیند کاربرد دارند.
- تجهیزات جانبی برش و پایاندهی که شامل قیچیها، کلافپیچها و دستگاههای بستهبندی هستند.
عملکرد کارخانه های نورد
عملکرد کارخانه نورد به دو فرآیند نورد سرد و نورد گرم وابسته است که در ادامه توضیح میدهیم:
نورد گرم
نورد گرم به فرآیندی گفته میشود که فولاد در دمای بسیار بالا، بالاتر از دمای تبلور مجدد خود (بیش از حدود ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد) گرم میشود. سپس در حالی که هنوز داغ است از بین غلتکها عبور داده میشود تا ضخامت آن کاهش یافته و به شکل موردنظر برسد. به دلیل آنکه فلز در حالت گرم چکشپذیرتر است، کاهش ضخامت زیاد و شکلدهیهای لازم انجام میشود. درنهایت، محصولاتی فولادی مختلف با سرعت بالا تولید میشوند، هرچند کنترل دقیق ابعاد و سطح نسبتاً زبرتری نسبت به نورد سرد دارد.
نورد سرد
نورد سرد یک مرحله فرایند بعد از نورد گرم است که فلز پس از سرد شدن تا دمای اتاق (زیر دمای تبلور مجدد) دوباره تحت فشار غلتکها قرار میگیرد تا ضخامت بیشتری کاهش یابد و خصوصیات مکانیکی و ظاهری بهبود یابد. این کار باعث افزایش سختی و مقاومت، دقت ابعادی بسیار بهتر و سطح صافتر میشود. نورد سرد برای محصولاتی که به ظاهر، ابعاد دقیق و خواص بهتر نیاز دارند، مانند ورقها و لوازم دقیقه مناسب است، هرچند به دلیل فشار زیاد نیاز به مراحل بیشتر و هزینه بالاتری دارد.
تفاوت نورد گرم و سرد
| ویژگی | نورد گرم | نورد سرد |
| دمای انجام فرآیند | بالاتر از دمای تبلور مجدد (گرم) | در دمای اتاق یا نزدیک آن |
| دقت ابعادی | دقت کمتر، تلرانسهای بزرگتر | دقت بالا و تلرانسهای دقیق |
| کیفیت سطح | سطح زبر با پوسته اکسیدی | سطح صاف و صیقلی |
| خواص مکانیکی | چقرمگی و شکلپذیری بیشتر | سختی و مقاومت بیشتر |
| هزینه تولید | ارزانتر و سریعتر | گرانتر و زمانبرتر |
محصولات کارخانه نورد
در کارخانه های نورد محصولات فولادی متنوع ساخته میشوند که مطابق با نیازهای صنایع گوناگون هستند. در ادامه به این محصولات اشاره میکنیم:
نبشی
یکی از مقاطع فولادی نبشی است که بهشکل حرف L در میآید و از دو بال عمود بر هم تشکیل شده است. این محصول در کارخانه نورد از شمش یا بیلت فولادی عبور داده میشود تا بهصورت پروفیل با ضخامت و زاویه دقیق شکل گیرد و بهصورت نبشی بال مساوی یا نامساوی عرضه شود. نبشی در تقویت گوشهها، ساخت قابها و اسکلتهای فلزی، مهاربندی سازهها و اتصالات صنعتی کاربرد فراوان دارد و یکی از محصولات پرمصرف در صنعت ساختمانسازی بهحساب میآید.
ناودانی
ناودانی یک مقطع فولادی نوردی با مقطع U‑شکل است که در کارخانههای نورد گرم تولید میشود و معمولاً در طولهای استاندارد ۶ و ۱۲ متر عرضه میشود. این محصول در دسته پروفیلهای باز قرار دارد و میتواند در دو نوع سبک و سنگین تولید شود. ناودانی در ساختمانسازی، ساخت سازههای صنعتی، صنایع پلسازی و تقویت فضاهای باربر کاربرد دارد. همچنین بهدلیل شکل هندسی خاصش برای تحمل بارهای محوری و خمشی مناسب است.
میلگرد
میلگرد یا آرماتور یکی از محصولات اصلی کارخانه های نورد است که از فولاد کربنی نورد گرم تولید شده و بهصورت میلههای گرد با آج عرضه میشود. نقش اصلی میلگرد افزایش مقاومت کششی و تقویت بتن در سازههای بتنی است. این قطعات در سایزها و گریدهای مختلف تولید میشوند و بهعنوان یکی از پرمصرفترین مقاطع فولادی در ساختوسازهای عمرانی برای افزایش استحکام سازهها کاربرد دارند.
تیرآهن
تیرآهن یک پروفیل فولادی با مقطع I یا H است که در کارخانه نورد با دقت ابعادی تولید میشود و در سازههای فلزی بهعنوان ستون، تیر و عضو باربر اصلی بهکار میرود. تیرآهن به دلیل شکل هندسی ویژهاش استحکام بالا در برابر خمش و برش دارد و در ساخت ساختمانها، پلها و اسکلتهای صنعتی به کاربر میرود. تیرآهن اغلب در استانداردها و اندازههای مختلف مطابق با نیاز پروژهها تولید میشود.
ورق فولادی
ورق فولادی یکی از پرکاربردترین محصولات کارخانه نورد است که از فولاد نورد گرم یا نورد سرد بهصورت صفحات یا رولهای مسطح تولید میشود. این ورقها میتوانند در انواع ورق سیاه، گالوانیزه، روغنی یا رنگی عرضه شوند و در صنایع ساختوساز، خودروسازی، لوازم خانگی، مخازن و ماشینآلات استفاده شوند. ورق فولادی بهدلیل سطح صاف و قابلیت شکلپذیری، ماده اولیه بسیاری از قطعات و پروفیلهای فولادی است.
لوله و تیوب
لولهها و تیوبهای فولادی نیز از محصولات کارخانه های نورد هستند که از ورق یا شمش فولادی ساخته میشوند و بهصورت درزدار یا بدون درز عرضه خواهند شد. این مقاطع استوانهای در انتقال مایعات و گازها، سیستمهای هیدرولیک، اسکلتهای صنعتی و سازههای مکانیکی کاربرد دارند. بسته به کاربرد، لولههای فولادی میتوانند در اندازهها، ضخامتها و استانداردهای متفاوت تولید شوند و در صنایع نفت، گاز، ساختوساز و خودرو مورد استفاده قرار گیرند.
خرید انواع محصولات از فولاد آذر آذین
شرکت فولاد آذر آذین یکی از عرضهکنندگان مقاطع فولادی در ایران است که بهصورت مستقیم و بیواسطه انواع محصولات فولادی را برای پروژههای ساختمانی و صنعتی عرضه میکند. مجموعه ما طیف گستردهای از محصولات مانند ناودانیهای سبک و سنگین، میلگرد، تیرآهن، نبشی و انواع ورقهای فولادی را در سبد فروش خود دارد که مناسب کارگاهها، پیمانکاران و سازندگان با نیازهای متفاوت است.
برای خرید محصولات فولادی از کارخانه های نورد میتوانید پس از انتخاب نوع مقطع، از کارشناسان فروش شرکت مشاوره بگیرید، سفارش خود را از طریق تماس تلفنی یا فرم آنلاین ثبت کنید و هماهنگیهای لازم برای قیمت، وزن و زمان تحویل را با بخش فروش انجام دهید.